Blog — SUE Behavioural Design

Gedragseconomie
& Psychologie

Mensen geloven dat ze rationele keuzes maken. Dat klopt niet. Ze maken snelle, gevoelsmatige keuzes, en verzinnen de reden daarna.

Lees artikel → 40 artikelen

Gedragseconomie combineert klassieke economische theorie met cognitieve psychologie om te verklaren waarom mensen systematisch irrationele keuzes maken. Kahneman toonde aan dat ons brein via twee systemen werkt: Systeem 1 snel en gevoelsmatig, Systeem 2 traag en beredeneerd. Vrijwel alle dagelijkse beslissingen komen van Systeem 1.

Rationaliteit aanspreken werkt niet. De context moet het gewenste gedrag de weg van de minste weerstand maken. In deze categorie vind je de biases, heuristieken en beslissingsmechanismen die daarvoor het fundament leggen, van wetenschappelijk onderzoek naar dagelijkse praktijk.

De SUE-lens

Biases zijn geen bugs, maar features van het menselijk brein. Ze zijn voorspelbaar, herhaalbaar en inzetbaar. Dit kennisdomein leert je ze herkennen, zodat je er doelgericht mee kunt ontwerpen.

In deze categorie Cognitieve biases Systeem 1 & 2 Heuristieken Verliesaversie Beslissingsmoeheid Sociale normen Ankereffect Framing

Alle 40 artikelen

Gedragseconomie & Psychologie

Wat is gedragseconomie? De complete uitleg

Waarom mensen irrationele beslissingen nemen, hoe gedragseconomen dat bestuderen en wat het voor jou betekent in de praktijk.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Systeem 1 en Systeem 2 uitgelegd: ons denkende en voelende brein

Kahneman onderscheidt twee denksystemen. Systeem 1 is snel en automatisch. Systeem 2 is langzaam en beredeneerd. Leer het verschil kennen.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Thinking Fast and Slow: wat Kahneman ontdekte over ons brein

Een diepgaand overzicht van de inzichten uit het baanbrekende boek van Daniel Kahneman, vertaald naar de werkvloer.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Cognitieve biases op de werkvloer: de complete gids

Een overzicht van de belangrijkste cognitieve biases en hun impact op besluitvorming, samenwerking en leiderschap op de werkvloer.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Besluitvorming: de complete gids

Hoe mensen beslissingen nemen, welke biases daarin meespelen en hoe je betere besluiten kunt ontwerpen voor jezelf en je organisatie.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Hoe je betere besluiten neemt: de gedragswetenschappelijke aanpak

Praktische strategieen om de kwaliteit van besluitvorming te verbeteren, gebaseerd op inzichten uit de cognitieve psychologie.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Beslissingswetenschap uitgelegd

De wetenschap van besluitvorming, van rationele keuzetheorie tot prospect theory en nudging. Een heldere introductie.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Verliesaversie op de werkvloer: waarom verliezen zwaarder wegen dan winsten

Verliesaversie is een van de krachtigste biases in de gedragseconomie. Hoe het gedrag stuurt en hoe je ermee omgaat.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Social proof op de werkvloer: hoe groepsgedrag beslissingen stuurt

We kopiëren het gedrag van anderen, zeker in onzekere situaties. Hoe social proof werkt en hoe je het bewust inzet.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het framing effect: voorbeelden en uitleg

Dezelfde informatie, andere uitkomst. Het framing effect bepaalt hoe mensen keuzes ervaren. Met concrete voorbeelden.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Framing effect op de werkvloer: hoe taal beslissingen beïnvloedt

Hoe je de formulering van een boodschap of beslissing gebruikt om gedrag te sturen, zonder de feiten te veranderen.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Anchoring bias op de werkvloer: waarom het eerste getal telt

Het eerste getal dat je ziet, beinvloedt alle schattingen die volgen. Zo werkt de anchoring bias, en zo benut je hem.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het ankereffect op de werkvloer: prijzen, salarissen en onderhandelen

Het ankereffect bepaalt onderhandelingen, salarissen en beoordelingen. Leer hoe je het herkent en strategisch inzet.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Present bias op de werkvloer: waarom we korte termijn kiezen

We kiezen bijna altijd voor nu boven later. Present bias is de reden dat goede voornemens sneuvelen. Leer ermee omgaan.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Status quo bias op de werkvloer: de kracht van het bestaande

Mensen kiezen standaard voor de huidige situatie, ook als verandering beter is. Zo werkt de status quo bias.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Sunk cost fallacy op de werkvloer: waarom we doorgaan met verliezende projecten

Hoe de sunk cost fallacy ertoe leidt dat we blijven investeren in projecten die allang gestopt hadden moeten worden.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Confirmation bias op de werkvloer: we zien wat we willen zien

Hoe confirmation bias besluitvorming vertekent en hoe je het tegengaat in vergaderingen, onderzoek en strategie.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Negativiteitsbias op de werkvloer: slecht nieuws wint altijd

Negatieve ervaringen wegen zwaarder dan positieve. Hoe de negativiteitsbias je organisatie beinvloedt.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Optimisme bias op de werkvloer: waarom we risico's onderschatten

We overschatten consequent hoe goed dingen zullen gaan. Hoe de optimisme bias projecten laat mislukken.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het Dunning-Kruger effect op de werkvloer

Hoe incompetente mensen hun eigen incompetentie niet zien, en hoe je als manager en organisatie hiermee omgaat.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het halo-effect op de werkvloer: hoe een goede eerste indruk alles kleurt

Een positieve eigenschap kleurt hoe we alle andere eigenschappen beoordelen. Hoe het halo-effect sollicitaties en beoordelingen vertekent.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Hindsight bias op de werkvloer: 'Dat wist ik al'

Na afloop lijkt alles voorspelbaar. Hindsight bias vertekent leren van fouten en bemoeilijkt eerlijke evaluaties.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het bandwagon effect op de werkvloer: meelopen met de massa

Hoe groepsdruk en populariteit beslissingen sturen, en waarom mensen overtuigingen overnemen omdat anderen dat ook doen.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het endowment effect op de werkvloer: we overschatten wat van ons is

Wat we bezitten, waarderen we hoger dan objectief gerechtvaardigd. Hoe het endowment effect verandering blokkeert.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

De beschikbaarheidsheuristiek op de werkvloer

Hoe gemakkelijk iets in je opkomt, bepaalt hoe waarschijnlijk je het vindt. Hoe de beschikbaarheidsheuristiek risico-inschatting vertekent.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Sociale normen uitgelegd: hoe ongeschreven regels gedrag sturen

Sociale normen zijn de onzichtbare regels die bepalen wat normaal is. Hoe je ze herkent en bewust inzet.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Sociale identiteit op de werkvloer: wie we zijn bepaalt wat we doen

Mensen gedragen zich naar de groepen waar ze bij horen. Hoe sociale identiteit beslissingen en gedrag bepaalt.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het reciprociteitsprincipe op de werkvloer

Mensen voelen een sterke drang om terug te doen wat ze ontvangen. Hoe reciprociteit relaties en samenwerking stuurt.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Het schaarsteprincipe op de werkvloer

Wat schaars is, willen we meer. Hoe het schaarsteprincipe gedrag aanstuurt in marketing, onderhandelingen en besluitvorming.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Beslissingsmoeheid op de werkvloer: te veel keuzes put uit

Elke beslissing kost mentale energie. Beslissingsmoeheid leidt tot slechte keuzes en vermijdingsgedrag. Wat je eraan kunt doen.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

De peak-end rule op de werkvloer: herinneringen zijn selectief

We herinneren ervaringen niet als gemiddelde, maar via piek en einde. Hoe je meetings, trainingen en klantreizen beter ontwerpt.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Chunking uitgelegd: hoe je complexe informatie behapbaar maakt

Chunking is het groeperen van informatie in betekenisvolle eenheden. De cognitieve techniek achter goede communicatie en leren.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Cognitieve dissonantie op de werkvloer

Wanneer onze overtuigingen botsen met ons gedrag, ontstaat cognitieve dissonantie. Hoe we dat oplossen en hoe je het inzet.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Dark patterns uitgelegd: wanneer design manipuleert

Dark patterns zijn ontwerpkeuzes die gebruikers ertoe brengen iets te doen tegen hun eigen belang. Leer ze herkennen.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Invloed of manipulatie? De ethische grens in gedragsontwerp

Waar ligt de grens tussen ethisch beinvloeden en manipuleren? Een helder kader voor gedragsontwerpers en communicatieprofessionals.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Kritisch denken: hoe herken je onzin?

Hoe je claims evalueert, redeneerfouten herkent en beslissingen neemt op basis van bewijs in plaats van gevoel.

Tom de Bruyne Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

De curse of knowledge op de werkvloer: experts leggen slecht uit

Hoe meer je weet, hoe moeilijker het is te communiceren met mensen die dat niet weten. De curse of knowledge uitgelegd.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Gedragseconomie vs psychologie: wat is het verschil?

Hoe gedragseconomie en psychologie overlappen, van elkaar verschillen en hoe ze samen de grondslag vormen voor Behavioural Design.

SUE Behavioural Design Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Metaforen in overtuiging: waarom beelden overtuigen

Metaforen zijn een van de krachtigste cognitieve gereedschappen. Hoe ze werken in communicatie, leiderschap en gedragsverandering.

Astrid Groenewegen Lees meer →
Gedragseconomie & Psychologie

Waarom 95% van ons gedrag onbewust is

De meeste beslissingen nemen we zonder erbij na te denken. Hoe het onbewuste brein gedrag stuurt, en wat dat betekent voor ontwerp.

SUE Behavioural Design Lees meer →

Gedragseconomie in de praktijk toepassen

De inzichten uit de gedragseconomie zijn waardevol op de werkvloer, maar ze leren toepassen vergt oefening. SUE traint professionals in het vertalen van gedragswetenschappelijke inzichten naar concrete interventies.

Andere categorieën