Hoe ontwerp je een verkiezing waar mensen echt op af komen?
Brazilië laat zien wat er gebeurt als je de wrijving wegneemt. De opkomst daar ligt rond de tachtig procent. Stemmen is verplicht, wat uiteraard telt, maar het ontwerp gaat verder: stemlokalen zitten in scholen en buurtcentra op loopafstand, verkiezingsdag is een sociaal evenement met muziek en familiebezoek, en er bestaat een culturele norm dat stemmen iets is wat je samen doet. De wrijving is weggehaald en de drempel is omgebouwd tot een sociale uitnodiging. Dezelfde burgerplicht, anders ontworpen, levert een volledig andere opkomst op.
De mening die nooit het stemhokje bereikt
De gebruikelijke reactie op lage opkomst is informeren en aansporen. Bewustwordingscampagnes over het belang van stemmen. Een eenvoudiger kiessysteem. Meer informatie over de kandidaten. Het idee: mensen stemmen niet omdat ze het nut er niet van inzien of de keuze niet begrijpen. En dus: meer overtuigen, meer informeren.
Maar democratieën met lage opkomst zijn zelden plekken waar mensen geen mening hebben. Het zijn plekken waar de wrijving van handelen groter is dan de motivatie op dat moment. Het stemlokaal is ver. De dag is ongelegen. Het proces is ingewikkeld of onbekend. Elk van die obstakels is klein op zichzelf, maar op een drukke dag zijn kleine obstakels genoeg om een echte intentie stilletjes te laten verdampen. De bewustwordingscampagne lost niets van dit op, want het probleem was nooit een gebrek aan overtuiging. Het was de kloof tussen overtuiging en handelen. Mensen die echt van plan waren te gaan stemmen, gaan gewoon niet. Verslagen door wrijving die de campagne nooit aanpakt.
Brazilië veranderde de wrijving en het sociale kader, niet de boodschap. Stemlokalen op loopafstand, in vertrouwde plekken zoals scholen. Verkiezingsdag als prettige, gemeenschappelijke gelegenheid. Zo kromp het land de kloof tussen intentie en handelen tot bijna niets. Stemmen is verplicht, dat helpt, maar het ontwerp doet de rest: het is makkelijk, het is dichtbij, het is iets wat je samen doet met muziek en familie. De bereidheid om te stemmen is bij de meeste mensen er al. Brazilië zet die bereidheid om in daadwerkelijke opkomst. Niet door iemand harder te overtuigen, maar door de wrijving weg te nemen en er iets sociaals van te maken.
Waarom dit ontwerp is, geen aansporing
Je zou de hoge opkomst van Brazilië kunnen afdoen als simpelweg het effect van stemplicht. Maar dwang alleen verklaart het niet. De gedragsles zit in het ontwerp.
Het Braziliaanse systeem haalt zijn hoge opkomst niet uit mensen die meer zijn gaan geven om democratie. Het is niet de campagne over burgerzin die mensen erheen brengt. De opkomst komt van een omgeving die de wrijving wegneemt en er iets sociaals van maakt. Stemmen is makkelijk, lokaal, gemeenschappelijk. Mensen komen niet omdat ze geïnspireerd zijn. Ze komen omdat de omgeving het eenvoudig en aantrekkelijk maakte. Opkomst wordt niet aangespoord. Ze ontstaat door lage wrijving en een positieve norm.
Dat is het verschil tussen ontwerp en motivatie. Bij burgerlijk gedrag is dat verschil doorslaggevend. Motivatie probeert mensen meer te laten geven om stemmen, terwijl de meesten er al genoeg om geven. De kloof zit in het handelen. Ontwerp ruimt die wrijving op en voegt een sociale aantrekkingskracht toe. Je kunt mensen niet over een drempel trekken die de omgeving te hoog heeft gemaakt. Maar je kunt die drempel verlagen en de sociale uitnodiging toevoegen, en de bestaande bereidheid laten omslaan in een stem.
De lege stembus was nooit alleen onverschilligheid. Het was een omgeving die handelen moeilijker maakte dan mensen aankonden. Bij SUE zijn het Influence Framework en SWAC de methoden die je in de Behavioural Design Fundamentals Course leert inzetten om systematisch te analyseren hoe institutionele vormgeving wrijving of sociale aantrekkingskracht inbouwt.
Hartje Amsterdam
Beoordeeld met een 9,3. Met certificaat.
Het principe: wrijvingsreductie bij burgerlijk gedrag
Het onderzoek hierachter is goed onderbouwd, en het benoemen ervan maakt van Brazilië's lokale stemlokalen een bruikbaar principe.[1]
Politicoloog Arend Lijphart documenteerde al in 1997 dat opkomst stijgt met elke fractie wrijving die verdwijnt. De motivatie om te stemmen is bij de meeste mensen aanwezig. Of die omgezet wordt in daadwerkelijk stemmen hangt sterk af van de omgeving. Verminder de afstand tot het stemlokaal, vereenvoudig de handeling, maak de dag makkelijk, en de opkomst stijgt. Niet omdat mensen plotseling meer betrokken zijn, maar omdat de bestaande bereidheid nu een pad vindt dat het ook echt kan afleggen. Kleine veranderingen in wrijving leveren gedragsveranderingen op die buiten proportie zijn met hun omvang. Precies omdat ze zitten op de kloof tussen intentie en handelen, waar zoveel burgerlijk gedrag gewonnen of verloren gaat.
Dat is waarom het Braziliaanse ontwerp hoge opkomst oplevert waar aansporing weinig uithaalt. Aansporing richt zich op motivatie, wat meestal niet het probleem is. Wrijving wegnemen richt zich op de echte kloof: de afstand tussen intentie en handelen. Door stemmen laagdrempelig en sociaal aantrekkelijk te maken, zet Brazilië de bereidheid die al bestaat om in opkomst. Precies de hefboom die politicoloog André Blais aanwijst in zijn werk over kiesgedrag. De bereidheid was er altijd al. De omgeving bepaalde of die een stem werd.
De lage opkomst was nooit alleen burgerlijke apathie. Het was wrijving die bereidheid nooit de stembus liet bereiken.
De algemene les hier is een van de meest onderschatte in de gedragsverandering. We overschatten systematisch de rol van motivatie en onderschatten de rol van wrijving. Als mensen iets niet doen wat we graag zouden willen, is onze eerste neiging te denken dat ze er niet genoeg om geven, en te proberen dat te veranderen. Maar veel vaker is de betrokkenheid er al en wint de wrijving stilletjes, één klein obstakel tegelijk, in de kloof tussen willen en doen. Motivatie verhogen is moeilijk, langzaam en vaak onmogelijk. Wrijving wegnemen is vaak goedkoop en snel. De stemlokalen van Brazilië in scholen zijn geen inspirerende boodschap over democratie. Ze zijn een weggeruimd obstakel. En dat weggeruimde obstakel deed wat de boodschap niet kon.
Wat je deze week kunt ontwerpen
Je hoeft geen kiessysteem te beheren om dit toe te passen. Wrijving wegnemen werkt overal waar mensen iets willen doen maar het niet doen.
Verlaag wrijving, verhoog geen motivatie. Als mensen die willen handelen het toch niet doen, is het probleem vrijwel altijd wrijving, geen gebrek aan betrokkenheid. Breng de stappen tussen intentie en actie in kaart en verwijder ze, in plaats van mensen harder te willen laten geven.
Breng de handeling naar waar mensen al zijn. Brazilië plaatst stemmen op loopafstand, in vertrouwde omgevingen. De afstand tussen mensen en de gewenste actie verkleinen, letterlijk of figuurlijk, krimpt de kloof die intentie doet mislukken.
Voeg een positief sociaal kader toe. Brazilië maakt verkiezingsdag gemeenschappelijk en prettig. Een gewenst gedrag inpakken in een sociale gelegenheid voegt een aantrekkingskracht toe die pure verplichting mist. Het maakt van een corvee iets wat mensen samen doen.
Richt je op de kloof tussen intentie en actie. De meeste energie gaat naar het opbouwen van intentie, die er vaak al is. De beslissende stap is het pad van intentie naar actie zo inrichten dat de kloof niet langer het gedrag tegenhoudt, in plaats van een gebrek aan bereidheid.
De rode draad is dezelfde die door alles loopt wat we bij SUE doen. Je bereikt zelden actie door mensen meer te laten geven. Je bereikt het door de wrijving weg te nemen tussen hun bestaande bereidheid en de handeling. Brazilië voerde geen grotere campagne over het belang van stemmen. Het maakte stemmen makkelijk en gemeenschappelijk, en liet de bestaande bereidheid opkomst worden.
De lege stembus was nooit alleen onverschilligheid. Het was een ontwerp dat mensen tegenhield.
Als je wilt leren hoe je gedrag ontwerpt in plaats van probeert te motiveren, is dat precies wat de Behavioural Design Fundamentals Course behandelt. Bekijk de eerstvolgende data →
Veelgestelde vragen
Waarom is de opkomst bij verkiezingen in Brazilië zo hoog?
Brazilië combineert stemplicht met een doordachte inrichting: stemlokalen op loopafstand in scholen en buurtcentra, verkiezingsdag als sociaal evenement met muziek en familie, en een culturele norm dat stemmen iets is wat je samen doet. De wrijving is weggehaald en de drempel is omgebouwd tot een sociale uitnodiging.
Waarom helpen bewustwordingscampagnes weinig bij lage opkomst?
Lage opkomst is zelden een gebrek aan overtuiging. De meeste mensen zijn al van plan te gaan stemmen. Het probleem is de kloof tussen die intentie en het daadwerkelijke handelen: een ver stemlokaal, een onhandig tijdstip, een onbekend proces. Een campagne lost geen van die obstakels op.
Hoe pas je dit principe toe in andere contexten?
Overal waar mensen iets willen doen maar het niet doen, is de oorzaak vrijwel altijd wrijving, geen gebrek aan motivatie. Breng de handeling naar waar mensen al zijn, maak het sociaal aantrekkelijk en ruim de stappen tussen intentie en actie op. Dat is effectiever dan mensen proberen te overtuigen harder te willen.
1.5 minutes on influence
6.500+ lezers · Gratis · Uitschrijven kan altijd