Er is een betere ontwerphendel, en die draait om bieden in plaats van voorkomen. Jongerencentra in moeilijke wijken die niet aanvoelen als overheidsgebouwen maar als plekken die van de jongeren zelf zijn: muren die ze mochten beschilderen, een muziekstudio die zij runnen, een basketbalveld. Zodra jongeren iets te verliezen hebben, een plek, een gemeenschap, een identiteit, worden ze veel minder vatbaar voor rekrutering van buitenaf. De vraag is niet hoe je jongeren overtuigt van een betere wereld. Het is hoe je een omgeving ontwerpt waar ze iets hebben dat het waard is om te behouden.
De preventie die het vacuüm negeert
De gebruikelijke reactie op radicalisering is voorkomen, overtuigen en onderdrukken. Preventieprogramma's. Bewustmakingscampagnes over de gevaren van extremisme. Repressie van wie de grens overschrijdt. De logica zoekt het probleem in de overtuigingen of het karakter van de jongere zelf, en probeert die te corrigeren of in te dammen.
Maar radicalisering groeit in een specifiek leeg milieu, en preventieprogramma's vullen dat vacuüm niet. Het kiemt in wijken waar de sportschool gesloten is, de bibliotheek onaantrekkelijk, de openbare ruimte vijandig of afwezig, en de enige plek waar een jongere welkom is, status heeft en erbij hoort, de verkeerde groep is. De omgeving is, anders gezegd, ontdaan van de positieve bronnen van identiteit en verbondenheid die jongeren nodig hebben, waardoor een vacuüm ontstaat dat extremistische rekruteerders precies weten te vullen. De jongere wordt niet aangetrokken door de kracht van de extremistische ideeën; die jongere wordt aangetrokken door de verbondenheid en status die het aanbiedt in een omgeving die dat nergens anders biedt. De preventiecampagne bestrijdt de ideeën terwijl het vacuüm dat die ideeën aantrekkelijk maakt volledig intact blijft.
Het alternatief is het vacuüm vullen in plaats van de symptomen bestrijden. Jongerencentra die aanvoelen als van henzelf, muren die ze zelf beschilderden, een studio die ze zelf beheren, een veld dat van hen is, bieden precies wat de extremistische groep exploiteert: een plek om bij te horen, een bron van status, een positieve identiteit. Als een jongere dat heeft, en iets te verliezen heeft door het op het spel te zetten, verzwakt de aantrekkingskracht van externe rekrutering dramatisch, omdat de behoeften die rekruteerders uitbuiten al zijn vervuld. De omgeving die verbondenheid, status en identiteit via positieve weg aanbiedt, verwijdert het vacuüm waar radicalisering in gedijt. Geen enkel preventiebericht kan dat.
Waarom dit ontwerp is, geen preventie
Je zou het jongerencentrum kunnen lezen als een deugdzame alternatieve bezigheid om jongeren bezig te houden. Maar dat mist het mechanisme, en het mechanisme gaat over identiteit en verbondenheid, niet over tijdbesteding.
Het jongerencentrum beschermt jongeren niet tegen radicalisering door hen te overtuigen dat extremisme fout is. Er is geen campagne die extremistische ideeën bestrijdt. De bescherming komt doordat de omgeving de behoeften vervult, aan verbondenheid, status en identiteit, die extremisme anders zou uitbuiten. Jongeren weerstaan rekrutering doordat de omgeving hun al geeft wat rekruteerders bieden, zodat rekruteerders niets meer kunnen exploiteren. De weerstand wordt geproduceerd door een omgeving die het vacuüm vult, niet opgeroepen door een betoog.
Dat is het verschil tussen ontwerp en motivatie, en bij radicalisering is het doorslaggevend. Motivatie probeert jongeren van extremisme af te praten, terwijl de onvervulde behoeften die extremisme aantrekkelijk maken intact blijven. Ontwerp bouwt een omgeving die die behoeften via positieve weg vervult, zodat de aantrekkingskracht nooit wortel schiet. Je kunt iemand niet betrouwbaar afpraten van het enige dat ze verbondenheid geeft. Je kunt een omgeving bouwen die verbondenheid eerst biedt, en de weerstand zal volgen.
De kwetsbaarheid voor radicalisering was eerder een kwestie van omgeving dan van ideeën: een omgeving die jongeren liet zitten met onvervulde behoeften aan verbondenheid, status en identiteit.
Hartje Amsterdam
Het principe: sociale identiteit en de bronnen van verbondenheid
Het onderzoek hierachter is fundamenteel, en het benoemen ervan verandert het jongerencentrum van een sympathiek initiatief in een bruikbaar principe.[1]
De sociale identiteitstheorie, ontwikkeld door Henri Tajfel en John Turner, stelt dat mensen diepe behoeften hebben aan identiteit, status en verbondenheid, en dat ze die grotendeels ontlenen aan de groepen waartoe ze behoren. Radicalisering gaat op dit account niet primair over ideologie; het exploiteert onvervulde behoeften aan precies deze dingen. De extremistische groep biedt een krachtige identiteit, een gevoel van status en een intense verbondenheid, en dat zijn deze elementen, veel meer dan de leer, die een jongere die ze elders mist aantrekt. De implicatie is direct: omgevingen die alternatieve, positieve bronnen van identiteit, status en verbondenheid bieden, verminderen de vatbaarheid voor extremistische rekrutering, omdat ze de behoeften vervullen waarvan rekruteerders afhankelijk zijn dat ze onvervuld blijven.
Dit is precies waarom het jongerencentrum het beter doet dan de preventieprogramma's. De campagne valt de ideologie aan, die nooit de voornaamste aantrekkingskracht was; het jongerencentrum levert positieve bronnen van de identiteit, status en verbondenheid die de ideologie moest bieden. Door jongeren een plek te geven die echt van hen is, vervult het centrum de sociale identiteitsbehoeften die Tajfel en Turner beschrijven, en verwijdert daarmee het vacuüm dat rekrutering exploiteert. De bescherming komt niet van het bestrijden van extremisme, maar van het overbodig maken van het kernanbod. Vervul de behoefte aan verbondenheid goed, en rekruteerders hebben niets meer te verkopen.
De vatbaarheid was eerder een kwestie van omgeving dan van overtuiging: een omgeving die de behoeften aan identiteit, status en verbondenheid onvervuld liet, gereed voor de verkeerde groep om in te vullen.
Het is de moeite waard duidelijk te zijn over hoeveel dit het hele vraagstuk herkadrert, want de gebruikelijke kadrering maakt het werk bijna onmogelijk. Als radicalisering fundamenteel over slechte ideeën gaat, is de taak een argument winnen van mensen die vaak zijn gestopt met luisteren, in een strijd die rekruteerders, met hun intensiteit en hun aanbod van verbondenheid, goed geplaatst zijn om te winnen. Als radicalisering fundamenteel over onvervulde behoeften aan identiteit, status en verbondenheid gaat, is de taak iets veel behapbaars: bouw omgevingen die deze behoeften goed vervullen, voor iemand anders dat doet. De eerste kadrering leidt tot eindeloos tegengeluid dat grotendeels faalt. De tweede leidt tot jongerencentra, sportclubs, muziekstudio's, gewone plekken waar jongeren verbondenheid vinden via positieve weg. De verschuiving van het bestrijden van symptomen naar het ontwerpen van de oorzaak weg, is het verschil tussen een gevecht dat je meestal verliest en een dat je daadwerkelijk kunt winnen.
Wat je deze week kunt ontwerpen
Je hoeft geen jongerencentrum te runnen om dit toe te passen. Het principe, dat het vervullen van identiteitsbehoeften wegneemt wat extremisme exploiteert, geldt voor veel problemen van verbondenheid en invloed.
Vul het vacuüm, bestrijd niet de symptomen. Wanneer mensen naar iets schadelijks worden getrokken, vraag je af welke behoefte het vervult die niets anders vervult. Die behoefte via positieve weg vervullen doet meer dan het schadelijke ding bestrijden, omdat het de aantrekkingskracht bij de wortel wegneemt.
Geef mensen iets dat echt van hen is. Het jongerencentrum werkt omdat het van de jongeren is, muren die ze beschilderden, een studio die ze runnen. Eigenaarschap creëert de gehechtheid en het iets-te-verliezen dat beschermt tegen externe aantrekkingskracht. Ontwerp voor echt eigenaarschap, niet voor verstrekking van bovenaf.
Bied positieve bronnen van identiteit, status en verbondenheid. Dit zijn diepe behoeften, en ze worden ergens vervuld. Omgevingen ontwerpen die ze goed vervullen, via positieve groepen en rollen, laat veel minder over voor schadelijke groepen om te exploiteren.
Ontwerp wat mensen te verliezen hebben. Dit is de diepere verschuiving. Mensen weerstaan wat iets dat ze waarderen in gevaar brengt. In plaats van schadelijk gedrag direct te proberen te ontmoedigen, ontwerp je omgevingen waar mensen een plek, een gemeenschap en een identiteit hebben die het waard is om te bewaren, en het afschrikwekkende werkt vanzelf.
De rode draad is die welke door alles loopt wat we bij SUE doen. Je beschermt mensen zelden tegen een schadelijke aantrekkingskracht door er tegenin te argumenteren. Je beschermt hen door een omgeving te ontwerpen die de behoeften vervult die het schadelijke exploiteert. De sterkste verdediging tegen rekrutering was nooit een beter tegenargument. Het was een plek die het niet waard was te verliezen.
Als je wilt leren hoe je gedrag ontwerpt in plaats van probeert te motiveren, is dat precies wat de Behavioural Design Fundamentals Course behandelt. Bekijk de eerstvolgende data →
Veelgestelde vragen
Waarom werken voorlichtingsprogramma's over radicalisering vaak niet?
Voorlichtingscampagnes richten zich op de ideeën van extremistische groepen, maar dat is zelden de eigenlijke aantrekkingskracht. Jongeren worden aangetrokken door wat die groepen bieden: erbij horen, status en identiteit. Als de omgeving die behoeften niet vervult, laat een campagne het vacuüm dat radicalisering voedt volledig intact.
Wat is het Aarhus-model voor radicalisering?
Het Aarhus-model is een Deense aanpak waarbij jongerencentra jongeren die risico lopen op radicalisering een positief alternatief bieden: plekken die van henzelf zijn, mentoring, onderwijs en een positieve identiteit. De aanpak is gericht op het invullen van het sociale vacuüm dat extremistische rekruteerders exploiteren, niet op het bestrijden van hun ideologie.
Wat heeft sociale identiteitstheorie te maken met radicalisering?
Henri Tajfel en John Turner ontwikkelden de sociale identiteitstheorie, die stelt dat mensen diepe behoeften hebben aan identiteit, status en erbij horen, grotendeels ontleend aan de groepen waar ze deel van uitmaken. Radicalisering exploiteert precies deze behoeften wanneer een omgeving ze niet vervult. Een omgeving die positieve bronnen van identiteit en verbondenheid biedt, maakt een jongere aanzienlijk minder vatbaar voor rekrutering.
1.5 minutes on influence
Meer dan 10.000 lezers · Gratis · Altijd uitschrijven mogelijk