Hoe ontwerp je een stad waar bewegen de meest logische keuze is?
We proberen mensen meer te laten bewegen met bewustwordingscampagnes over gezondheid, stappentellers, fitnessapps en fietssubsidies. En dan is er dat ongemakkelijke feit dat ons zou moeten laten nadenken: Nederland heeft een van de hoogste fietspercentages ter wereld en tegelijkertijd stijgende obesitacijfers.[2] Bewegen zit niet automatisch ingebakken in een cultuur. Het zit ingebakken in infrastructuur, of het zit er niet.
De nuttigere vraag is dus niet hoe je mensen overtuigt meer te bewegen, maar hoe je een stad ontwerpt waar bewegen simpelweg de makkelijkste keuze is. De plaatsen die dit goed doen, hebben geen gemotiveerdere inwoners. Ze hebben beter ontworpen straten.
Wat infrastructuur doet
Steden die looproutes, brede vrijliggende fietspaden en groen centraal stellen in hun infrastructuur, eindigen met gezondere inwoners. De omgeving nodigt er elke dag toe uit. In een stad gebouwd voor de fiets fietsen mensen, en dat heeft weinig te maken met wilskracht. Het fietspad is breed, beschermd en direct. Het autoparkeren is ver weg en duur. De makkelijke, vanzelfsprekende keuze is de fiets.
De infrastructuur is de interventie. De campagne die mensen aanspoort actiever te zijn, is er vergeleken daarmee bijna naast. Je kiest niet zozeer voor de fiets als dat de straat de keuze voor je maakt.
Ontwerp, geen wilskracht
Het is verleidelijk om fietsculturen toe te schrijven aan een bijzondere nationale deugd of wilskracht. De werkelijkheid gaat meer over asfalt dan over karakter. Zet dezelfde persoon in een stad waar fietsen direct en prettig is en autorijden traag en duur, en diegene fietst. Niet omdat ze zo gezond willen leven, maar omdat de omgeving die keuze het makkelijkst maakt. Verplaats diezelfde persoon naar een stad gebouwd rond de auto, en diegene rijdt. Het gedrag volgt de infrastructuur, niet de innerlijke vastberadenheid.
Meer bewegen in een bevolking is dus veel minder een kwestie van overreding, en veel meer een kwestie van wat de gebouwde omgeving het makkelijkst maakt.
De standaard als interventie
Het principe hierachter is simpel: mensen kiezen de optie die op dat moment de minste moeite kost. Het brein behandelt moeite als iets wat je liever vermijdt. Is de gezonde keuze ook de makkelijke standaardkeuze, dan maken mensen die veel vaker. Zonder dat ze er bewust over nadenken. Maar als je de omgeving moet bevechten (een lange omweg over een onbeschermd fietspad, een fietsenstalling verder weg dan de auto), nemen de meeste mensen stilletjes de makkelijkere, minder gezonde route. Goede intenties of niet.
Goede fietsinfrastructuur is een leerboekvoorbeeld van het zodanig inrichten van de omgeving dat het gewenste gedrag de weg van de minste weerstand is.[1] Het vrijliggende, directe pad en de ongemakkelijke, dure autorit maken de fiets samen tot de standaard, en de standaard is wat de meeste mensen kiezen.
Door de bril van gedragsontwerp
Stedelijk bewegen is een schoolvoorbeeld van de kloof tussen intentie en actie. Mensen willen echt gezonder leven. Maar die intentie zit in het trage, bewuste systeem. De keuze van moment tot moment maakt het snelle, automatische systeem, dat pakt wat nu het makkelijkst is. Bewustwordingscampagnes richten zich volledig op de intentie en missen het moment van keuze volledig. Vandaar dat ze zo consequent falen om gedrag op grote schaal te veranderen.
Fietsinfrastructuur werkt omdat ze het moment van keuze zelf verandert. Ze probeert niemands vastberadenheid te versterken. Ze maakt de gezonde optie de optie die de minste moeite kost. Het automatische systeem kiest die dan vanzelf, zonder wilsinspanning. Dat is gedragsontwerp in zijn puurste vorm: niet harder duwen op motivatie, maar de situatie zo inrichten dat het gewenste gedrag simpelweg het makkelijkste is. En mensen er recht in lopen. Bij SUE zijn het Influence Framework en SWAC de methoden die je in de Behavioural Design Fundamentals Course leert inzetten om systematisch te analyseren hoe de gebouwde omgeving gedrag uitlokt en wat je kunt herontwerpen.
Wat dit in de praktijk betekent
Begin bij je eigen gewoonten, want de standaard bepaalt meer van je dag dan je wilskracht. De kans is veel groter dat je een beweeggewoonte volhoudt als je sportspullen bij de deur liggen en de sportschool op je route zit, dan wanneer je discipline moet opbrengen tegen een onhandig opzet. De nuttige stap is niet om het meer te willen. Het is je eigen situatie herontwerpen zodat de gezonde of productieve optie de makkelijke is, en het alternatief iets meer moeite kost.
Voor iedereen die mensen aanstuurt, verandert dit hoe je een gedrag laat beklijven. De reflex is motiveren: uitleggen waarom de nieuwe manier ertoe doet, mensen erbij betrekken. Veel effectiever is het gewenste gedrag de weg van de minste weerstand maken. En het oude iets moeilijker, zodat mensen vanzelf de nieuwe kant opgaan. Je versterkt niet hun vastberadenheid. Je verandert naar welke optie het keuzemoment automatisch grijpt.
En op het niveau van de organisatie is dit een van de krachtigste en meest genegeerde knoppen die je hebt. Welk gedrag je standaardinstellingen ook het makkelijkst maken, dat is het gedrag dat je grotendeels krijgt. Ongeacht wat je boodschap vraagt. De vaardigheid is dus: stop met motiveren, begin met construeren. Maak het gewenste gedrag de weg van de minste weerstand. Zoals een goed fietspad van een gezonde keuze de vanzelfsprekende maakt.
Leer dit zelf toepassen
Wat steden met goede fietsinfrastructuur effectief maakt, is niet de campagne of het appel op gezondheid, maar het feit dat de fysieke omgeving het gewenste gedrag de makkelijkste optie maakt. Met het Influence Framework en SWAC leer je precies hoe je zo'n keuzearchitectuur systematisch in kaart brengt en herontwerpt, of het nu gaat om een stad, een organisatie of een product.
Bekijk de Behavioural Design Fundamentals CourseWat je deze week kunt ontwerpen
Je gaat geen fietspaden aanleggen, maar de onderliggende beweging werkt op elk gedrag dat je meer van wilt. Drie manieren om te beginnen.
Maak de goede keuze de makkelijke keuze. Welk gedrag je ook wilt, van jezelf, een team of een klant: verkort en vlak het pad ernaar toe. De optie die de minste moeite kost, is de optie die de meeste mensen nemen.
Voeg wrijving toe aan het alternatief. Een vrijliggend fietspad werkt deels doordat de autorit traag en duur gemaakt wordt. Waar je minder van een gedrag wilt, laat je het iets meer moeite kosten in plaats van het te verbieden.
Stop met campagnevoeren, begin met ontwerpen. Als een gedrag niet gebeurt, weerstaat dan de drang om nog een boodschap toe te voegen gericht op de intentie. Verander de situatie zodat het keuzemoment grijpt naar wat je wilt.
Nederland heeft geen gezondere fietsers gekweekt door mensen de les te lezen over fitness. Het bouwde straten waar de fiets de makkelijkste manier was om ergens te komen, en liet bewegen volgen. Dat is het verschil tussen campagnevoeren voor gedrag en ontwerpen voor gedrag. Het werkt op een persoonlijke gewoonte, op een team en op een organisatie.
Een ruimte leren lezen op wat die doet met de mensen daarin, en die vervolgens bewust herontwerpen: dat is de kern van onze Behavioural Design training. Details op de SUE-website.
Als je wilt leren hoe je gedrag ontwerpt in plaats van probeert te motiveren, is dat precies wat de Behavioural Design Fundamentals Course behandelt. Bekijk de eerstvolgende data →
Veelgestelde vragen
Waarom werken bewustwordingscampagnes voor meer bewegen zo slecht?
Campagnes richten zich op de bewuste intentie, maar het moment van keuze wordt bepaald door het automatische systeem. Dat systeem kiest wat het minste moeite kost, niet wat het meest gezond is. De omgeving beslist vaker dan de wil.
Wat is het verband tussen fietsinfrastructuur en gedragsontwerp?
Goede fietsinfrastructuur is een leerboekvoorbeeld van wat in gedragsontwerp 'de standaard aanpassen' heet: het gewenste gedrag wordt de optie die het minste weerstand biedt. Het vrijliggende, directe fietspad en de dure, trage autorit zorgen er samen voor dat de fiets de vanzelfsprekende keuze wordt.
Hoe pas ik dit principe toe op mijn eigen situatie?
Maak de goede keuze de makkelijke keuze. Leg je sportspullen bij de deur. Zorg dat de sportschool op je route ligt. Voeg wrijving toe aan het alternatief. Stop met jezelf overtuigen en begin met het herontwerpen van de situatie.
1.5 minutes on influence
6.500+ lezers · Gratis · Uitschrijven kan altijd